Mu Rwanda, cyane cyane mu byaro, haracyagaragara ibibazo bikomeye bijyanye n’isuku y’abagore n’abakobwa mu gihe cy’imihango. Kimwe mu bibazo bikunze kugarukwaho n’abaganga n’impuguke mu by’ubuzima ni ukutagira imyenda y’imbere iboneye, bikaba bishobora gutera indwara zitandukanye n’ingaruka ku buzima bw’imyororokere.Dr Anicet, umuganga w’inzobere mu buzima rusange, agaragaza ko iki kibazo kidakwiye gufatwa nk’ikintu gito, kuko gifitanye isano n’ubukene, ubumenyi buke, n’umuco w’aho abantu batuye. Imiterere y’ubuzima bw’abagore mu byaro Abagore benshi batuye mu byaro bahura n’imbogamizi zitandukanye zirimo: Kubura ubushobozi bwo kugura imyambaro iboneye Kubura amakuru ahagije ku isuku y’umubiri Imico n’imyumvire ibuza kuganira ku mihango mu muryango Ibi byose bigira uruhare mu gutuma abakobwa n’abagore bakoresha uburyo budakwiye mu gihe cy’imihango, bigatuma bagira ibibazo by’ubuzima. Icyo Dr Anicet avuga ku myenda y’imbere Dr Anicet asobanura ko imyenda y’imbere igira uruhare runini mu: Kurinda umwanda n’udukoko kwinjira mu myanya ndangagitsina Gufasha kubungabunga isuku mu gihe cy’imihango Kugabanya ibyago byo kwandura indwara z’uruhu n’iz’imyanya ndangagitsina Agira ati: “Iyo umugore cyangwa umukobwa adafite imyenda y’imbere ikwiye, cyane cyane mu gihe cy’imihango, byongera ibyago byo kwandura indwara zishobora kugira ingaruka ku buzima bwe bw’igihe kirekire.” Ingaruka zo kutagira isuku ihagije mu gihe cy’imihango Kutagira imyenda y’imbere no kudakurikiza isuku ishobora guteza: Kuribwa no kwishima mu myanya ndangagitsina Indwara ziterwa n’udukoko Guhangayika no kwiheba, cyane cyane ku bakobwa bakiri bato Gutinya kwitabira ishuri cyangwa imirimo ya buri munsi Ibi bibazo bigira ingaruka ku mibereho rusange n’iterambere ry’umuryango. Impamvu iki kibazo kigihari Hari impamvu nyinshi zituma iki kibazo kigikomeje kugaragara: Ubukene – Abenshi ntibashobora kugura imyambaro iboneye Ubumenyi buke – Ababyeyi bamwe ntibigishwa uko baganiriza abana babo ku mihango Imyumvire n’umuco – Hari aho imihango ifatwa nk’ikintu kigomba guhishwa Kubura ibikoresho by’isuku – Mu byaro bimwe, kubona ibikoresho by’isuku biracyagorana Icyakorwa kugira ngo iki kibazo gikemurwe Dr Anicet n’izindi mpuguke bagaragaza ko hakenewe: Ubukangurambaga ku isuku mu gihe cy’imihango Kwigisha abakobwa n’ababyeyi hakiri kare Gushyigikira imiryango ikennye kubona ibikoresho by’isuku Ubufatanye bwa Leta n’imiryango itegamiye kuri Leta mu guteza imbere ubuzima bw’abagore Uruhare rw’ababyeyi n’abarezi Ababyeyi n’abarezi bagira uruhare rukomeye mu: Gutanga amakuru nyayo ku mihango Gufasha abakobwa kumva ko imihango ari ibisanzwe Kubigisha kwita ku isuku y’umubiri Ibi bifasha kugabanya ipfunwe no gutuma abakobwa bagira icyizere. Umwanzuro Ikibazo cyo kutagira imyenda y’imbere no kudakurikiza isuku mu gihe cy’imihango ni ikibazo gifite ingaruka nini ku buzima bw’abagore n’abakobwa bo mu byaro. Nk’uko Dr Anicet abigaragaza, hakenewe ubufatanye bw’inzego zitandukanye kugira ngo iki kibazo gikemurwe burundu.Gutanga ubumenyi, guteza imbere isuku, no gushyigikira abakennye ni intambwe ikomeye iganisha ku buzima bwiza n’iterambere rirambye. Mucyaro hamwe na hamwe ntikoza imyenda y’imbere Abakurambere bitwaraga bare mu gihe cy’imihango? Dr Anicet avuga ko na mbere y’uko ibikoresho bya kizungu bigera mu Rwanda, abo cyera babaga bafite uburyo bitwara mu gihe cy’imihango. Yagize ati” Na mbere y’uko abantu babona imyenda hari uko isuku y’igihe cy’imihango yakorwaga. Umuntu yabaga ari mu mihango akaba yakwiyicarira ahantu hamwe ntahave kugira ngo adatera abantu isoni cyangwa se atagira ipfunwe ry’imihango iri kugenda igaragara. Hari n’abandi bafataga nk’amase cyangwa itaka ry’ibumba bakaribumbamo akantu kajya kumera nka capati bakakanika kakuma cyane noneho mu gihe cy’imihango akakicaraho akaguma hamwe ntave aho ari.” Nyuma rero aho abazungu baziye hakaza imyenda niho abantu batangiye kujya bitabaza nk’ibice by’imyenda cyane cyane nk’imyenda ishaje batacyambara noneho yaba ari mu mihango akaba yayibinda kubera ko n’amakariso yari ataraboneka. About The Author Horace Gates See author's posts Post navigation Dore impamvu urubyiruko rutacyikoza ibyo gukoresha agakingirizo