Inkunga y’u Rwanda muri Mozambique nyuma y’ibiza by’imyuzure

1 minute, 58 seconds Read

Guverinoma y’u Rwanda yakomeje kugaragaza umuco wo gufasha no gufatanya n’ibindi bihugu, aho yoherereje Mozambique inkunga igizwe na toni 20 z’ibiribwa n’imiti, mu rwego rwo gufasha abaturage bagizweho ingaruka n’imyuzure iherutse kwibasira iki gihugu cyo muri Afurika y’Amajyepfo.

Iyi nkunga yatwawe n’indege ya RwandAir yahagurutse i Kigali mu gitondo cyo ku wa Kabiri, tariki ya 3 Gashyantare 2026. Amakuru atangwa n’inzego bireba agaragaza ko u Rwanda ruteganya kohereza indi nkunga mu minsi iri imbere, hagamijwe gukomeza gutabara abibasiwe n’ibiza.

Mozambique imaze igihe ihura n’imvura nyinshi idasanzwe yateje imyuzure ikomeye, yatumye amazi arengera ubutaka bunini bugera kuri kilometero kare zirenga ibihumbi 10. Ibi byagize ingaruka zikomeye ku bikorwaremezo n’ubuhinzi, bituma abaturage benshi batakaza ibyo batunze.

Abantu barenga ibihumbi 500, by’umwihariko mu ntara zo mu Majyepfo z’igihugu, bagizweho ingaruka n’iyo myuzure, aho bamwe bahungiye mu nkambi z’agateganyo, abandi babura ibiribwa n’ubuvuzi bw’ibanze.

Imiterere ya Mozambique ikomeje kuvugwa nk’imwe mu zituma iki gihugu gikunda kwibasirwa n’ibiza, bitewe n’uko kiba ari inzira y’amazi aturuka mu bihugu birimo Afurika y’Epfo, Zimbabwe, Eswatini na Malawi, mbere yo kugera mu Nyanja y’u Buhinde.

Muri uyu mwaka wa 2026, Uruzi rwa Limpopo rwuzuye ku rwego rudasanzwe, amazi yarwo ararurenga yangiza imirima, amazu n’ibindi bikorwaremezo byari hafi yarwo, bituma ubuzima bw’abaturage burushaho kugorwa.

Imyuzure yahagaritse serivisi z’ibanze mu bice bitandukanye, aho ibiraro n’imihanda byangiritse, ibitaro n’amashuri bigahagarika zimwe muri serivisi zabyo. Abaganga batangiye gukorera mu mavuriro y’agateganyo mu rwego rwo gutanga ubutabazi bwihuse.

Kuri ubu, abaturage benshi mu bice byibasiwe bahanganye n’ibibazo by’imirire mibi n’indwara ziterwa n’isuku nke, ibintu byatumye inkunga mpuzamahanga ikomeza kuba ingenzi.

Ubufatanye hagati y’u Rwanda na Mozambique bumaze imyaka myinshi, kuko bwatangiye mu 1990, bukomeza gushimangirwa mu 2018 ubwo hashyizweho Komisiyo ihuriweho igamije guteza imbere imikoranire mu nzego zitandukanye.

By’umwihariko, kuva mu 2021, ibihugu byombi byakoranye mu rwego rw’umutekano mu ntara ya Cabo Delgado, bigafasha kugarura amahoro n’umutekano byari byarahungabanyijwe n’imitwe y’iterabwoba.

Mu Kanama 2025, u Rwanda na Mozambique byongeye kuvugurura amasezerano y’ubufatanye mu by’ubucuruzi, ishoramari n’umutekano. Icyo gihe, abayobozi b’ibihugu byombi bashimangiye ko umubano wabyo ushingiye ku bufatanye, icyizere n’inyungu rusange.

Inkunga y’u Rwanda igaragaza umuhate warwo mu gufasha ibihugu by’inshuti mu bihe bikomeye, ndetse igashimangira umubano mwiza uri hagati y’ibihugu byombi.

About The Author

author

Mussa KaKa

My name is Byiringiro Moise, a graduate of the University of Rwanda in the Department of History and Heritage. I have practical experience in heritage preservation and museum education, having completed an internship at the Huye Ethnographic Museum where I worked on ethnographic collection management and visitor engagement. I have also served as a teacher, delivering holistic lessons that empower youth and strengthen community values. My academic and professional journey reflects a deep commitment to cultural identity, reconciliation, and civic education.

Inkuru bihuye

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *