
Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y’Ibikorwaremezo, Amb. Uwihanganye Jean de Dieu, yatangaje ko gaz icukurwa mu Kiyaga cya Kivu iteganyijwe gutangira gukoreshwa mu gihembwe cya mbere cya 2028, ni ukuvuga mu mezi atatu ya mbere y’uwo mwaka.
Yasobanuye ko abazahabwa amahirwe yo kuyikoresha bwa mbere ari abafite ibikorwa bitekera hamwe, birimo ibigo by’amashuri, ibitaro n’ahandi hacumbikira abantu benshi icyarimwe. Abaturage basanzwe bazagenda bayigeraho mu byiciro bikurikira.
Ibi yabitangaje ku Cyumweru tariki ya 5 Mata 2026, mu kiganiro cyagarukaga ku ngamba u Rwanda rurimo gufata mu guhangana n’izamuka ry’ibiciro by’ibikomoka kuri peteroli ku rwego mpuzamahanga.
Impamvu y’izamuka ry’ibiciro bya peteroli
Mu minsi ishize, ibiciro bya peteroli ku isi byiyongereye bitewe n’ihungabana ry’umutekano mu karere k’Uburasirazuba bwo Hagati. Ibi byatewe n’amakimbirane arimo ibihugu bikomeye, byatumye habaho n’ihindagurika mu mikorere y’inzira z’ingenzi z’ubwikorezi bw’ingufu.
Umuhora wa Hormuz, unyuramo igice kinini cya peteroli ikoreshwa ku isi, rero kuwufunga ni imwe mu zagize ingaruka zikomeye. Uyu muhora wo mu nyanja uhuza Ikigobe cya Peresi n’Inyanja y’u Buhinde, kandi unyurwamo hafi 20% bya peteroli na gaz byoherezwa ku isi.
Kubera ibibazo by’umutekano, hari ingamba zashyizweho zigabanya uburyo amato awunyuramo, bituma ubwikorezi bugorana, bigira ingaruka ku biciro by’ibikomoka kuri peteroli ku isoko mpuzamahanga.
Ingaruka mu karere
Ihindagurika ry’ibiciro by’ingufu ntiryagarukiye ku rwego mpuzamahanga gusa, ahubwo ryanagize ingaruka no mu bihugu byo mu karere. Urugero ni muri Tanzania, aho igiciro cya lisansi cyazamutse ku buryo bugaragara mu ntangiriro za Mata 2026.
Icyo u Rwanda ruteganya
Mu rwego rwo kugabanya ingaruka z’iri zamuka ry’ibiciro, u Rwanda rukomeje gushora imari mu mishinga y’ingufu zisimbura ibikomoka kuri peteroli. Umushinga wa gaz yo mu Kiyaga cya Kivu ni umwe mu izitezweho gutanga umusanzu ukomeye mu kugabanya ibiciro by’ingufu no guteza imbere ubukungu bw’igihugu.
Gahunda yo kuyikoresha iteganyijwe gutangira mu 2028 izaba ari intambwe ikomeye mu kongera uburyo bwo kubona ingufu zizewe kandi zihendutse, by’umwihariko mu bigo bikoresha ingufu nyinshi.
